Noviomagum in de mist

Het is donderdag 10 november 2011, de hele dag mist, 't is koud. Het spoor leidt mij naar Noviomagum, dat ook onder een mistlaag gebukt gaat. Er is niet veel te beleven, ook al herleven mijn middelbareschooljaren. Ik ontmoet immers Mariken van Nieumeghen - another 'maid in the mist' - die de stad een middeleeuws tintje geeft. De middeleeuwen is de periode die op gang komt in de achtste eeuw en die eindigt met de dood van hertog Karel van Gelre in 1538. Alsof ik 't juffrouw Hoek, mijn lerares Nederlands, nog hoor doceren.
Mariken staat op de Grote Markt als symbool van het mirakelspel uit de Lage Landen uit het begin van de zestiende eeuw. Het spel wijst de mensen op de noodzaak van berouw en boete.
Tja, Mariken van Nieumeghen, Carel ende Elegast, welke had je nog meer? ...



Zij is Mariken niet



Zij wel! Ai ...






... Mariken, Mariken



Nijmegen, de eerste, oudste en grootste Romeinse stad van ons land, vormt met Arnhem het hart van een unieke regio in Nederland. In de Romeinse tijd was het zelfs de belangrijkste streek van ons land. Gelderland kent de grootste concentratie middeleeuwse kerken en kastelen. En precies dit gebied was het decor van een van de meest ingrijpende veldslagen uit de Tweede Wereldoorlog: Operatie Market Garden.
Tijdens Operation Market Garden in september 1944 vond hier één van de grootste luchtlandingsoperaties uit de geschiedenis plaats. Die operatie is slechts ten dele geslaagd. De geallieerden konden Arnhem niet behouden, maar Nijmegen werd bevrijd.

De Liberation Route volgt het pad dat de geallieerden tijdens de bevrijding van Europa bewandelden. De Route laat je beleven wat zich in 1944 en 1945 afspeelde rondom Arnhem en Nijmegen. Ik ben van 1946 (noem mijzelf een 'bevrijdingskindje') en ben eigenlijk amper in deze regio op bezoek geweest. Hoog tijd dus voor een diepere kennismaking, maar ... in de kou met mist en kiespijn? Een andere keer doe ik het beslist over.

Een volgende keer schrijf ik mij zeker in voor de Kunst en Cultuur Route Nijmegen, het initiatief van de nachtburgemeester van Nijmegen, Dõro Krol. Iedere eerste vrijdag van de maand - dan moet je dus niet op een donderdag gaan - neemt Dõro Krol tijdens een drie uur durende verrassingstocht fijnproevers, liefhebbers, kenners en genieters mee op ontdekkingsreis langs het beste, mooiste en leukste wat de stad Nijmegen op het gebied van kunst en cultuur te bieden heeft.
Dat klinkt aantrekkelijk, toch? Genieten van snelgedichten, kennismaken met hedendaagse en oude kunst, en lunchen op een verrassende plek. Ja, ik wandel een keertje mee om mij te laten onderdompelen.

(De Kunst en Cultuur Route staat gepland op 2 december 2011 en in 2012 op 6 januari, 3 februari, 2 maart en 6 april, van 11.30 tot 15.00 uur; info@denachtburgemeestervannijmegen.nl)



Canisius

Bovenstaande mistige sfeerplaatjes zijn gemaakt in het historische Valkhofpark, waar ooit een Romeins legerkamp lag.

Ik ga nu eerst berouw tonen over een zeer matig, mistig dagje Nijmegen en - bij de tandarts - boete doen.
Een mooie voorjaarsdag, bijvoorbeeld volgend jaar op vrijdag 2 maart of op vrijdag 6 april (of een midweek c.q. weekeinde) lijkt mij een troostwenkend perspectief ... 

De Geus. Heel veel boeken. Van harte gefeliciteerd.

Eigenlijk ben ik nog maar net bekomen van het boekenpakket dat ik in april van dit jaar in ontvangst mocht nemen. Een onverwacht cadeautje van Libris in de vorm van een prettig pak boeken. De details zijn terug te vinden in mijn blog van 9 april 2011 onder de titel 'Libris. Heel veel boeken. Van harte gefeliciteerd'.

Wie schetst mijn verbazing als ik op 1 november j.l. een e-mail ontvang met de volgende inhoud:

'Beste Peter,
Van harte gefeliciteerd! Jij bent een van de winnaars van het boekenpakket ter waarde van honderd euro. Wij sturen de boeken zo snel mogelijk naar je toe. We wensen je alvast veel leesplezier.
Hartelijke groet, namens Uitgeverij De Geus, Eline Bakelaar'

Dat gelooft een mens toch niet? Twee dagen later, op donderdag 3 november, ruim een half jaar na het eerder genoemde pakket, staat er weer een postauto voor de huisdeur. Opnieuw mag ik een stapel - dit keer zeven - boeken in ontvangst nemen. Uiteraard allemaal uitgaven van de gerenommeerde uitgeverij De Geus, voorzien van een kaart met tekst: 'Beste Peter, nogmaals van harte gefeliciteerd! Wij wensen je veel leesplezier!'.

Het kan niet anders of De Geus moet hebben geweten dat ik een boekenliefhebber en pittige lezer ben. Tussen de honderden exemplaren in mijn boekenkast(en) staat zeker een dozijn uitgaven van De Geus.
Ik noem in alfabetische volgorde:
* Kader Abdolah           - Het huis van de moskee
* Esther Gerritsen          - Superduif
* Anne-Gine Goemans   - Glijvlucht
* Petra Hammesfahr       - De zondares
* Kjell Johansson           - Het rode huis
* Sven Lindqvist             - Een reis door niemandsland
* Per Petterson               - Paarden stelen
* E. Annie Proulx            - Scheepsberichten
* Asne Seierstad             - Honderd-en-een in Bagdad
* Patricia Storace            - Ontmoeting in Griekenland
* Ilija Trojanow               - Smeltend ijs
* Ilija Trojanow               - De wereldverzamelaar

In afwachting van het vreugdevolle nieuwe pakket zeg ik op voorhand een eventueel dubbel-exemplaar aan anderen toe. Gedeelde leesvreugde vind ik wel zo plezierig, vooral met mensen waarvan ik weet dat zij ook zeer van lezen houden. Maar helaas voor hen, de slag die ik bij mijn toezegging om de arm hield, moet ik uitdelen. Het versgeopende pakket blijkt voor mij allemaal nieuwe boeken te bevatten. Boeken die ik in de komende barre winter van plan ben - samen met Erna - te lezen. Het worden gevulde leesavonden, want er zijn liefst 2.600 pagina's in totaal te verorberen. Ik noem de nieuwe titels met schrijvers (ook alfabetisch):
* Karin Alvtegen               - Schaamte
* Frédérique Deghelt         - Jade
* Henning Mankell            - Voor de vorst
* Liza Marklund                - De rode wolf
* Reggie Nadelson            - Londengrad
* Markéta Pilátová            - Mijn ogen leiden je naar huis
* Roslund & Hellström      - Vaderwraak

Voorlopig ben ik even zoet. Ik stel me dan ook bescheiden op.
NEE, IK HEB GEEN KORTE-TERMIJN-PLANNEN OM VOOR EEN DERDE PAKKET TE GAAN. Ook al is driemaal scheepsrecht, ik ga eerst wat leesuurtjes inbouwen.

Karin Alvtegen - Schaamte
'Alvtegen bewijst schitterend dat je geen sensatie en trucs, politie, bloed en schietgeweren nodig hebt om spannende, meeslepende thrillers te schrijven' (De Morgen)

Frédérique Deghelt - Jade
'Deghelt maakt het mogelijk de delicate onderwerpen aan te snijden waar elke generatie mee worstelt. De meeslepende dialogen veranderen je kijk op de oudere generatie' (Femmes)

Henning Mankell - Voor de vorst
'Mankell in topvorm. Als hij er zin in heeft, en dat is in Voor de vorst zeker het geval, kan niemand aan hem tippen. Een applausje voor de Meester' (De Morgen)

Liza Marklund - De rode wolf
'Vol mooie contrasten, met een levensechte, gevoelige Annika' (Flair)
'Superspannend en inhoudelijk boeiend' (Libelle)

Reggie Nadelson - Londengrad
'Een roman met veel lagen: een moordverhaal, een liefdesverhaal en het portret van een gevaarlijke maatschappij die draait op vuil geld en opgejaagd wordt door haar al even vuile verleden' (Literary Review)

Markéta Pilátová - Mijn ogen leiden je naar huis
'Een complexe luchtigheid zoals die van Milan Kundera' (rbb Kulturradio)

Roslund & Hellström - Vaderwraak
'Een realistisch, hard en spannend verhaal, een handelsmerk van de auteurs' (http://www.misdaadromans.nl/)

Voor de leeuwen en onder water naar de haaien

                           Impressie uit Dierenpark Emmen

Radza, beroemde bul van zeven ton

Zevenduizend kilo weegt olifant Radza. Daarmee is de 45-jarige bul de zwaarste olifant van Europa. Nee, hij is (nog) niet de beroemdste, al heeft zijn val in de greppel van het Emmer Dierenpark hem in Nederland een heel eind geholpen om die titel te verwerven.
Europees gezien komt de topper echter uit de Antwerpse Zoo, waar olifant Kai-Mook bij zijn geboorte in het bevolkingsregister van de stad Antwerpen is ingeschreven. Anders dan uit een greppel raak je uit zo'n register niet één-twee-drie bevrijd.
Radza uit Emmen overleefde de val uit de gracht. Twee jaar eerder was dat bij een andere olifant in hetzelfde park niet het geval. Die olifant moest - hoe tragisch ook - uit het register van Dierenpark Emmen worden geschreven.
Toen ik vlak voor zijn val in het dierenpark was, dacht ik al 'Radza heeft vast genoeg van zijn slagtanden'. Hij lag erbij alsof het degens waren die hij - misschien wel met zijn harem - wilde kruisen. Een paar dagen later beraamden die vrouwtjes een aanval op de 'eminence gris', waardoor het lemmet van een van zijn degens afbrak en Radza zijn aangezicht schond.
Het dierenpark sloot na het incident onmiddellijk zijn deuren om de bezoekers niet in gevaar te brengen. Onzin natuurlijk, want als Radza al wraak had willen nemen, zou hij dat op zijn metgezellinnen hebben gedaan. Ik moet er niet aan denken: vier uur voor een enkele reis over het spoor en na vijf minuten al weer uit de dierentuin verwijderd worden om opnieuw vier uur terug te reizen. Ik zou die vrouwtjes ook aan hun slurf hebben getrokken. Zijn ze nou helemaal ...
De val van Radza was een drama, maar bij het ongeluk hoort geluk. In plaats van minder trekt Dierenpark Emmen nu meer bezoekers. Sensationele verhalen over de val zoemen rond, de plaats-delict fungeert als een soort 'Santiago de Composthoop' en het afgebroken stukje ivoor, waar geen mens anders aandacht voor zou hebben, steelt de show.
En Radza staat weer te midden van zijn harem in volle glorie te stralen. Zijn schaafwonden zijn verdwenen, zijn slurf is weer de oude en zijn trompet speelt de hoogste noot. Alleen zijn degens zal hij niet meer (kunnen) kruisen. Nou ja, dat bevordert alleen maar de lieve vrede in het Emmer Dierenpark.
 



"Psst, weet je, die ene heeft 'Het Stenen Bruidsbed' geschreven"